CNC için DXF nasıl hazırlanır? Katman, kontur, delik ve freze payı
CNC operatörünün en çok zaman kaybettiği şey, düzeltmesi gereken DXF'tir: açık konturlar, karışık katmanlar, hangi deliğin ne kadar derin olduğu belli olmayan daireler. Dosyayı aşağıdaki kurallara göre verirseniz makine başında soru kalmaz.
Birim, ölçek ve koordinat
DXF'teki birim bilgisi her programda okunmaz; bu yüzden çizim milimetre ve 1:1 olmalı, dosya adında ya da anlaşmada da "mm" yazmalıdır. İnç ayarlı bir dosya makinede 25 kat küçük çıkar. Levhanın sol alt köşesi orijin (0,0) olur; parçalar pozitif bölgede durur. Kâğıt alanı, ölçü yazıları, çerçeve ve antet yoktur; yalnızca kesilecek geometri vardır.
Sürüm olarak R12 ya da 2000 DXF en çok makinede açılır; yeni sürümlerdeki özel nesneler (dinamik blok, çok satırlı metin) bazı CNC programlarında kaybolur. Dosyayı göndermeden önce bilinen bir ölçüyü, örneğin 2800 mm'lik levha kenarını, açıp ölçün; birim ve ölçek hatası en kolay böyle yakalanır.
Konturlar: kapalı ve tek parça
Her parçanın dış hattı kapalı tek bir polyline olmalıdır. Dört ayrı çizgiden oluşan dikdörtgeni makine programı parça olarak tanımaz ya da her kenarı ayrı kesim sayar. Yaylar da polyline'ın içinde kalır; ayrı yay nesnesine bölmeyin.
- Çakışan ve tekrar eden çizgi olmayacak; kopya çizgi makineye iki kez kesim yaptırır.
- Köşelerde 0,01 mm'lik boşluk kalmayacak; kontur kapanmamış sayılır.
- Çizgi tipi (kesik, noktalı), renk ve kalınlık işlemi etkilemez; katman adı etkiler.
- Kontur, kesim ölçüsündedir: bant payı düşülmüş haliyle. Hangi ölçüyü verdiğinizi kesimciye yazın (bkz. kesim listesi rehberi).
Katman adlandırma: işlem ve derinlik katmanda
İki boyutlu DXF'te derinlik yoktur; derinliği ve işlemi katman adı taşır. CNC programı katmanı takıma ve derinliğe eşler. Anlaşılır bir düzen:
| Katman | İçerik | Derinlik |
|---|---|---|
| LEVHA | Levhanın dış hattı | İşlenmez |
| KONTUR_Z18 | Parça dış hattı, kertme, oyuk | Levha kalınlığı (geçen) |
| KANAL_Z8 | Arkalık ve taban kanalı | 8 mm |
| DELIK_D5_Z12 | Raf pimi, cıvata deliği | Ø5, 12 mm |
| DELIK_D8_Z12 | Kavela deliği | Ø8, 12 mm |
| DELIK_D15_Z13 | Minifix gövdesi | Ø15, 13 mm |
| DELIK_D35_Z13 | Menteşe kupası | Ø35, 13 mm |
| ETIKET | Parça numarası (metin) | İşlenmez |
Adlar kısa, Türkçe karakter ve boşluk içermeyen, sayıyla biten biçimde olsun. Çap ve derinlik adın içinde olduğunda operatör dosyaya bakmadan takım listesini çıkarır. Kenardan girilen yatay delikler (minifix cıvata kanalı gibi) çoğu üç eksenli makinede açılamaz; bunları ayrı katmana koyup elle delineceğini yazın.
Delik işaretleri
Delikleri gerçek çapında daire olarak çizin; merkez noktası makine için yeterlidir, derinlik katmandan gelir. Bazı programlar daire yerine nokta ister; kesimciye sorun. Deliği yüzlerce küçük çizgiden oluşan polyline olarak çizmeyin: makine onu kontur sayar ve küçük bir cep oyar. Geçen delikler (ayak vidası, kulp) için ayrı katman açın: DELIK_D5_GECEN. Delik çapları ve derinlikleri için bağlantı elemanları rehberine bakın.
Parça kimliği
Her konturun içine, ETIKET katmanında, parçanın numarasını metin olarak yazın: kesim listesindeki numara ile aynı (1.3, 2.1 gibi). Operatör kesimden sonra etiketleri bu numaraya göre yapıştırır; etiketleme makinesi varsa metnin konumu etiketin yeri olur. Metnin yönü parçanın damar yönünü de gösterebilir: metni damarla aynı yönde yazmak sessiz ama işe yarar bir kuraldır.
Freze çapı, telafi ve iç köşe
Levha kesiminde Ø8–12 mm düz freze kullanılır. Kontur çizgisini parçanın gerçek ölçüsünde çizin ve freze yarıçapını kendiniz kaydırmayın; takım telafisini CNC programı yapar. İki tarafın da kaydırdığı dosyada parça bir freze çapı küçük çıkar. Bunu anlaşmaya yazın.
- Parçalar arası boşluk: freze çapı + 2–4 mm. Ø12 frezede 14–16 mm; ebatlama testeresindeki 3–4 mm'lik pay burada geçmez.
- İç köşe yarıçapı: frezenin yarıçapından küçük iç köşe olmaz. Ø12 freze R6'dan dar köşe açamaz; kertme ve oyuklarda köşeleri R6–R8 çizin ya da köşeye küçük bir kaçma deliği koyun.
- Levha kenarı payı: levhanın kenarından 10 mm içeriden başlayın; levha kenarı düzgün değildir.
- Küçük parça: 100 × 100 mm altındaki parçayı vakum tutmaz; son kesimde fırlar. Bunları 0,3–0,5 mm'lik ince bir tabakayla levhaya bağlı bırakıp sonradan ayırmak ya da testerede kesmek daha güvenlidir.
Levha üstü yerleşim
Bir levha, bir DXF. Dosya adına levha numarasını, malzemeyi ve kalınlığı yazın: levha-03-beyaz-18.dxf. Parçaları damar yönüne uygun yerleştirin; düz renkte döndürme serbesttir. Levha hattını LEVHA katmanına çizin ki operatör levhayı doğru köşeden sıfırlasın. Dosya gittikten sonra parçaların yerini değiştirmeyin: etiket haritası ve parça numaraları bu yerleşime göredir; levhada bir parça kayarsa operatörün elindeki haritayla dosya uyuşmaz. Yerleşim ve fire için levha verimi rehberine bakın.
Fason CNC'ciyle anlaşma
İlk işte yazılı bir sayfa her şeyi kolaylaştırır: katman listesi ve anlamları, birim, hangi ölçüyü verdiğiniz (kesim ya da bitmiş), freze çapı ve telafiyi kimin yaptığı, levha kalınlık toleransı (18 mm levha 17,6–18,4 arası gelir; kanal derinliği buna göre ayarlanır), teslimde parçaların nasıl etiketleneceği. İlk levhadan önce bir deneme parçası kestirip ölçün; 0,5 mm'lik sapma bütün mutfağa yayılır. Operatörün programı dosyayı açamazsa sürümü düşürüp yeniden gönderin; geometriyi elle düzenlemesine izin vermeyin.
Karkas'ta nasıl?
Karkas, yerleşim yaptığı her levha için ayrı bir DXF yazar; kontur, kanal ve etiket katmanları ayrıdır (KONTUR_Z18, KANAL_Z8, ETIKET) ve parça numaraları kesim listesi ve etiketlerle aynıdır. Delik listesi PDF, Excel ve CSV olarak alınır; takım yolu levha makineye gitmeden ekranda izlenir. DXF ve DWG dosyaları ek program gerekmeden açılır ve kaydedilir. Bilgi için ana sayfadaki Erken erişim bölümüne bakın.