STL rölyef MDF'ye nasıl oyulur? Derinlik, kaba paso, küre uç ve süre

Rölyef dosyası: neye bakılır

Satın alınan ya da indirilen rölyefler çoğunlukla STL, bazen OBJ ya da 3MF olarak gelir ve genellikle ArtCAM, Aspire ya da benzeri programlar için hazırlanmıştır. Açmadan önce üç şeye bakın: dosyanın birimi (mm mi, inç mi; inçlik rozet 25 kat büyük açılır), sırtı (iyi bir rölyefin arkası düzdür, yükseklik tek yönde değişir) ve üçgen sayısı. 300–500 bin üçgenli bir dosya normaldir; birkaç milyonluk dosya ayrıntı katmaz, yalnızca programı yavaşlatır.

Rölyefin en küçük ölçüsü yüksekliğidir: 200 × 200 mm'lik bir rozet 8–12 mm yükseklikte modellenir. Bu yükseklik kapakta kullanacağınız derinlik değildir; program rölyefi sizin verdiğiniz derinliğe ölçekler. Dosyayı kapağa koymadan önce ne kadar yer kaplayacağını belirleyin: kenardan en az 30–60 mm pay, kulp deliği ve menteşe kupası bölgelerinden uzak.

Oyma mı, kabartma mı?

İki yol vardır ve ikisi de aynı dosyadan çıkar. Oyma (içe) motifi kapak yüzeyinin altına işler: yüzey düz kalır, motif çukurda durur. Daha az talaş, daha kısa süre, boyada kolay. Kabartma motifin tepesini yüzeyle hizalar ve çevresindeki zemini oyar: motif dışarı çıkmış görünür, klasik kapak göbeği budur. Zemin alanı büyük olduğu için kaba paso uzun sürer; motifin dışında kalan düz çerçeve de hesaba girer.

Kapak boyanacaksa (lake, membran) kabartma daha etkilidir; doğal kaplama ya da melamin yüzeyde oyma tercih edilir çünkü zemin oyulunca yüzey kaplaması zaten gider.

Derinlik ve kalan kalınlık

18 mm MDF kapakta güvenli derinlik 4–8 mm'dir. Derinlik arttıkça gölge ve ayrıntı artar, ama kapağın arkasında kalan kalınlık azalır: menteşe kupası 13 mm derinliğe iner, rölyef 8 mm inerse kupa bölgesinde kapak delinir. Kural basit: rölyefin en derin noktasıyla arkadaki herhangi bir delik arasında en az 5 mm dolu malzeme kalsın. Kupa ve kulp bölgesine rölyef sokmayın.

Alçak rölyeflerde (3 mm ve altı) motif boyadan sonra kaybolur; yüksek rölyeflerde (10 mm üstü) ince motif kenarları kırılır ve toz alır. Çoğu kapak göbeği 5–6 mm'de en iyi görünür.

Kaba paso: düz uç, kademe, pay

Kaba paso işin talaşını alır ve küre uca yalnızca ince bir kabuk bırakır. Ø6 ya da Ø8 düz uç, Z'de 2 mm kademe, satır arası takım çapının yarısı kadar, yüzeye 0,3–0,5 mm pay. Pay, küre ucun her yerde aynı miktarda talaş almasını sağlar; paysız kaba pasoda ince paso bazı yerde boşa döner, bazı yerde zorlanır. Kaba paso rölyefin tam şeklini vermez, veremez de: düz uç dar oluklara giremez, köşeleri yuvarlak bırakır. Önemli olan hiçbir yerde hedef yüzeyin altına inmemesidir.

İlerleme MDF'de 3–5 m/dk, devir 18.000 civarı makul başlangıçtır; makineniz titriyorsa önce kademeyi düşürün, sonra ilerlemeyi.

İnce paso: küre uç ve satır adımı

Yüzeyi küre uç verir. Çap, motifin en dar oluğuna göre seçilir: Ø6 küre uç çoğu kapak göbeği için yeterlidir, ince yaprak damarları için Ø3 gerekir. Satır adımı (stepover) yüzey izini belirler: 0,5 mm adım boyadan sonra kaybolan ince bir tarak izi bırakır; 0,3 mm daha pürüzsüz ama süre neredeyse iki kat; 1 mm'de izler görünür kalır ve zımpara ister.

Tarama yönü de görüntüyü etkiler. Motif boyunca tek yönde tarama (X ya da Y) hızlıdır; çapraz tarama simetrik motiflerde daha düzgün görünür ama iki kat sürer. Küre ucun merkezi değil, temas noktası yüzeyde gezdiği için programın takım ofsetini doğru hesaplaması şarttır; aksi hâlde dar oluklar takım çapı kadar sığ, kabartma kenarları yuvarlak çıkar. Elde ettiğiniz yüzeyi 180–240 kum zımparayla hafifçe alın; toz dolgusu motifin dibinde kalır.

Süre ve fiyat

Rölyef işi dakikayla fiyatlanır, m² ile değil. 600 × 720 kapakta 300 × 300 mm'lik bir göbek, 0,5 mm adımla Ø6 küre uçta kabaca 35–50 dakika ince paso, 10–15 dakika kaba paso eder; çapraz taramada ve 0,3 mm adımda iki katına çıkar. Teklif vermeden önce programın süre tahminine bakın ve makinenizin gerçek hızına göre bir katsayı uygulayın. İki saati geçen ince paso çoğu zaman yanlış ayarın işaretidir: adım çok küçük, takım çok ince ya da rölyef gereğinden büyük.

Süreye dahil olmayanlar: takım değişimi, kapağın vakumda sabitlenmesi, zımpara ve boya. Bunları işçilik olarak ayrı yazın.

Malzeme ve makine

Rölyef için MDF doğru malzemedir; sunta ve yonga levha ufalanır, masif ahşapta damar yönü ince ayrıntıyı koparır. Yoğunluğu yüksek (700 kg/m³ üstü) MDF daha temiz kenar verir. Toz çok çıkar: emiş başlığı ve maske şart. Kapağı vakum tablaya tam oturtun; rölyef bölgesinin altı boş kalırsa küre uç kapağı titretir ve yüzeyde dalga oluşur. Yüzeyi işlemeden önce kapak konturunu değil, önce rölyefi işleyin; kontur en sonda kesilir ki parça vakumda dururken yüzeyi bitsin.

Karkas'ta nasıl?

Karkas'ta kapağa sağ tıklayıp Kapak profili → 3B oyma seçilir, STL dosyası gösterilir; oyma ya da kabartma, derinlik, kenar payı, döndürme ve aynalama anında önizlenir. Kalan kalınlık 5 mm'nin altına inerse program oymayı reddeder ve uyarır. 3B görünüm ve render oyulmuş yüzeyi gösterir; kesim listesi ve teklifte rölyef notu ve işçilik çarpanı yer alır. G-code düz uçla kademeli kaba paso ve küre uçla ince paso olarak yazılır, simülasyon süreyi verir, iki saati aşan ince paso için uyarı çıkar. Fason CNC atölyeleri için hazırlanan ayrı kapı Karkas CNC sayfasında anlatılıyor.