Mutfak dolabı ölçüleri: alt ve üst dolap standart ölçüleri
Mutfak ölçüsünde yerleşik standartlar var; ama her mutfak bunlara aynen uymaz. Aşağıdaki değerler Türkiye'de atölyelerin en çok kullandığı ölçülerdir. Kesin işten önce kendi malzemenizle ve cihazlarınızla mutlaka kontrol edin.
Ölçülerin özeti
| Bölüm | Yaygın ölçü (mm) | Not |
|---|---|---|
| Alt dolap karkas yüksekliği | 720 | Ayak ve tezgâh üstüne eklenir |
| Ayak (baza) yüksekliği | 100–150 | Ayarlı ayak; 100 ve 120 en yaygın |
| Tezgâh kalınlığı | 28–40 | Laminat, kompakt, taş farklıdır |
| Toplam tezgâh yüksekliği | 850–910 | Kullanıcının boyuna göre; çoğunda ~900 |
| Alt dolap derinliği (karkas) | 560–600 | Tezgâh 600–620; ön çıkıntı 20–30 |
| Üst dolap derinliği | 320–350 | 350 en çok kullanılan |
| Üst dolap yüksekliği | 600 / 720 / 900 | 720 en yaygın |
| Tezgâh ile üst dolap arası | 500–600 | Zeminden alt kenar ~1400–1500 |
| Boy dolabı yüksekliği | 2100–2300 | Tavana göre; derinlik 560–600 |
Alt dolap
Alt dolabın gövdesi 720 mm yükseklikte yapılır. Altına 100–150 mm ayarlı ayak, üstüne tezgâh gelir. Zeminden tezgâh üstüne ölçü: 720 + 100 + 38 = 858 mm; ayağı 150, tezgâhı 40 mm yaparsanız 910 mm olur. Çalışma yüksekliği, kullanıcının dirsek yüksekliğinin yaklaşık 10–15 cm altı olmalıdır; bu yüzden ayak yüksekliği, işi en çok yapan kişiye göre ayarlanır.
Derinlik karkasta 560–600 mm'dir. Tezgâh, kapak kalınlığı ve ön çıkıntı yüzünden 600–620 mm derinlikte döşenir. Bulaşık ve ocak bölgesinde tesisat için arkada boşluk gerekir; arkalığı kesmek ya da geri çekmek gerekebilir.
Yaygın genişlikler: 300, 400, 450, 500, 600, 800, 900 ve 1000 mm. 600 mm'ye kadar tek kapak veya çekmece takımı, 800 mm ve üstünde çift kapak kullanılır. Çekmeceli dolaplarda ray boyu karkas derinliğine göre seçilir (450, 500, 550 mm gibi).
Üst dolap
Üst dolaplar 320–350 mm derinliktedir. Daha derin olursa çalışırken kafaya çarpar; daha sığ olursa tabak sığmaz. Yükseklik çoğunlukla 720 mm'dir; davlumbaz üstü ve tavana kadar çıkan dolaplarda 900 mm ve üstü olur. Tezgâhla üst dolabın alt kenarı arası 500–600 mm bırakılır.
Üst dolapta asıl iş askıdır: dolabın yüklü ağırlığı askıya ve duvar bağlantısına biner. Duvar tipine uygun dübeli seçmeden ölçü konuşmayın; tuğla, gazbeton ve alçıpan için farklı bağlantı gerekir. Dolabı tavana kadar çıkaracaksanız tavanı iki uçta ölçmeden yükseklik belirlemeyin; tavanlar düz olmaz.
Boy dolabı ve cihaz nişleri
Ankastre fırın nişi genellikle 560 mm genişlik, 595 mm yükseklik ister; ocak tezgâh kesimi yaklaşık 560 × 490 mm'dir. Bulaşık makinesi nişi 600 mm genişlikte, yaklaşık 820–870 mm yüksekliktedir. Buzdolabı için arkada ve üstte havalandırma payı gerekir. Bu değerler cihaz markasına göre değişir; kesime başlamadan cihazın montaj çizimine bakın.
Boşluklar ve paylar
- Kapak aralıkları: kapaklar arası ve kapak-kasa arası genellikle 2–3 mm.
- Süpürgelik (baza): alt dolabın ön yüzünden 50–70 mm geride, ayağı kapatan çıta ile 100–120 mm yükseklikte.
- Arkalık: 8 mm arkalık için kanal 8–9 mm genişlikte, karkas kenarından yaklaşık 10–15 mm içeride. Kanal, bindirme ve üzerine çakma farkı için arkalık rehberine bakın.
- Raf: dolap içi genişliğinden 1–2 mm dar, ön kenardan yaklaşık 20–30 mm geride; raf pimi delikleri 32 mm aralıkla dizilir.
- Duvar payı: duvar ve köşe eğriliği için dolap uçlarında 10–20 mm tampon bırakın; kesim öncesi duvar dikliğini ölçün.
Ölçü almadan önce kontrol listesi
- Duvar boyları hem tezgâh hem üst dolap yüksekliğinde ölçülür; duvarlar nadiren dik ve düzdür.
- Elektrik, su ve gaz çıkışlarının yeri işaretlenir.
- Pencere, kapı ve kolonlara olan mesafeler alınır.
- Cihazların gerçek ölçüleri kataloğundan teyit edilir.
- Tavan yüksekliği iki uçta da ölçülür.
Çekmece ve kapak yükseklikleri
Çekmeceli alt dolapta çekmece önleri genellikle üç eşit parçaya ya da üstte alçak (yaklaşık 140–180 mm), altta iki yüksek çekmeceye bölünür. Tencere çekmecesi için iç yükseklik en az 150–200 mm olmalıdır. Çekmece rayının boyu, dolap derinliğinden 50 mm kadar kısa seçilir: 560 mm derinlikte 500 mm ray gibi. Tam açılan ray kullanırsanız çekmece kutusu, ray tarafından her iki yanda yaklaşık 12–13 mm pay ister; yani dolap içi genişliğinden kutu genişliği 25 mm kadar küçük olur.
Kapaklı dolapta menteşe tipi, kapağın boyunu sınırlar. Yüksekliği 900 mm'yi geçen kapaklarda üç menteşe kullanılır; ağır kapaklarda menteşe sayısı artırılır.
Köşe çözümleri
L şeklindeki mutfakta köşe dolap iki duvarın kesiştiği yerde yer alır ve derinlik hesabı iki tarafı da etkiler. Köşe alt dolabın bir tarafına, diğer duvardan gelen dolabın derinliği kadar pay bırakmak gerekir; aksi halde kapaklar birbirine çarpar. Genelde köşede 100 mm'lik bir dolgu (körlük) ya da dönen bir mekanizma kullanılır. Köşe üst dolapta dolgu parçası aynı hesapla, üst dolap derinliği kadar bırakılır.
Karkas bu işte nasıl yardımcı olur?
Karkas'ta odanın ölçüsünü ve pencereyi girip dolapları duvara yerleştirirsiniz. Genişlik, derinlik ve yükseklik değiştikçe dolap esner ve kesim listesi güncellenir; toplam yükseklik ayak dahil girilir. Mantıksız ölçülerde program uyarı verir. Ana sayfadaki Erken erişim bölümünden ulaşabilirsiniz.